در طول دهه‌های اخیر شیوه‌های درمانی زیادی از جمله طب‌های مکمل و جایگزین جهت پیشگیری و درمان این بیماری بکار گرفته شده که زنبوردرمانی یکی از آنهاست.

درمان بیماری ام.اس توسط زهر زنبور عسل یک حادثه جالب پزشکی بوده که نخستین بار توسط چالرز مراز زنبوردار اهل ورمونت آمریکا کشف شد. او که حدود شصد سال بیماران زیادی را توسط نیش زنبور عسل درمان می‌نمود، در سال 1380 برای اولین بار تصمیم گرفت که زهر زنبور را در بیماران ام.اس نیز آزمایش کند. نتایج مثل دیگر بیماریهای خود ایمنی مثبت بود بطوری که درمان یک خانم مبتلاء به ام.اس پس از 14 سال نشتن بروی ویلچر بازتاب بسیار وسیعی در رسانه‌های آمریکا داشت. پس از آن چندین کار تحقیقاتی در این خصوص انجام گرفته که به مرور آنها می‌پردازیم.
در سال 1993 انجمن جهانی زنبوردرمانی اعلام کرد که هیچ فرد زنبورداری مبتلاء به سه بیماری ام.اس، پارکینسون و الزایمر نیست.
در سال 1993 سازمان جهانی غذا و دارو (FDA) تحت فشار افکار عمومی مردم آمریکا به سبب درمان خانم پت وگنر با این روش اعلام نمود در این خصوص کارهای تحقیقاتی ترتیب خواهد داد.
دکتر  فری  در 1996 بیان کرد استفاده از زهر زنبور در بیماران مبتلاء به ام.اس باعث افزایش قدرت پاها می‌شود(‌‌8). ایشان در تحقیقی دیگر اثبات کردند زهر زنبور باعث تعادل بهتر بیماران ام.اس می‌شود(9).
دکتر فازر  در سال 1996 در یک طرح کلینیکال با زهر زنبور اعلام نمود علائم خستگی در بیماران ام.اس به میزان بسیار زیادی بهبود می‌یابد(10). وی در همین تحقیق تایید نمود فعالیت‌های روزمره بیماران به نحو چشمگیری گسترش می‌یابد(11).
در سال 1997 دکتر بلانتی ایمونولوژیست آمریکایی بهبود 60 درصدی را با این شیوه گزارش داد و اعلام نمود زهر زنبور برای بیماران ام.اس کاملا ایمن است(12).
در سال 2001 دکتر هازر از آمریکا نشان داد که زهر زنبور 69 درصد در درمان این بیماری موثر است.
در سال 2005 یگ گروه متخصص مغز و اعصاب از کشور هلند طی یک کار تحقیقاتی شش ماه روی بیست بیمار مبتلاء به ام.اس اعلام داشتند که این شیوه درمانی هیچگونه اثری در درمان این بیماری نداشته است.
در سال 2006 انجمن  جهانی زنبوردرمانی طی گزارشی و در پاسخ به مقاله هلندیها اعلام کرد که کار تحقیقاتی این گروه متد علمی نداشته و آن را رد کردند.
اما کارهای تحقیقاتی که در کشور ما در این چند سال اخیر صورت گرفته حاکی از مثبت بودن اثر زهر زنبور در درمان این بیماریست.
در سال 1375 آمپولهای زهر زنبور توسط چندین محقق ایرانی در موسسه سرم سازی رازی ساخته شد(1).
هیچ زنبورداری در کشور ما مبتلاء به بیماری M.S  نبوده و این موضوع توسط یک طرح آماری توسط مهندس سیدی و همکاران در سال 1385 به اثبات رسید(3).
در یک تحقیق کلنیکال با زنبور زنده در استان اصفهان توسط دکتر چیت‌ساز میزان اثر بخشی زهر زنبور در بیماری ام.اس قابل قبول ذکر گردید(2).
در یک تحقیق دیگر دکتر نبییونی علام نمود التهاب ناشی از تزریق ماده اتیدیوم بروماید با تاثیر زهر سبب فعال سازی سلول‌های لنفوسیتT وB گردیده و نهایتا سبب کاهش التهاب می‌گردد.
در درمان بیماری ام.اس روشهای درمانی مختلفی همچون اینترفرونها ، سرکوب کننده‌های سیستم ایمنی و درمانهای علامتی بکار می‌رود ولی متأسفانه اثر بخشی تمام این روشها محدود است که از طرفی هزینه زیادی به بیمار وارد ‌آورده و از طرف دیگر سبب خروج ارز زیادی از کشور می‌شود.
ثابت شده که زهر زنبور ماده‌ای کاملا ایمن است و توسط FDA  برای حساسیت‌زدایی افراد حساس مورد تایید قرار گرفته است. دوز کشنده زهر زنبور (LD50) بسیار پایین و حدود 8/2 میلی گرم بر کیلوگرم وزن زنده می‌باشد بطوری که فردی با 70 کیلوگرم وزن نیاز به 200 میلی‌گرم زهر زنبور  یا 1600 نیش زنبور در یک زمان نیاز دارد تا خطر مرگ برای او پیش آید.
نتیجه گیری: با توجه به گسترش روزافزون این بیماری در کشور جا دارد که طرحی پژوهشی جامع و فراگیر در این زمینه تهیه و انجام گردد تا در صورت تایید نهایی به عنوان یک شیوه درمانی رسمی بکار گرفته شود.
منابع :
1- اکبری ، ا. طباطبائی، م. وحیدکاویانی، ب.و م.طوفانی. 1375 .تهیه زهر زنبور عسل به صورت تزریقی و مطالعه برخی خواص بیولوژیکی آن. فصلنامه علمی– ترویجی پژوهش و سازندگی ، شماره 32 ( ص133- 129 ) .
2- چیت ساز، ا. نجم الدین، ف. و س.م.سیدی. 1385 . نتایج مطالعات کلینیکی اثرات زهز زنبور در بیماران مبتلاء به ام.اس در شهرستان اصفهان. مجموعه مقالات همایش فراورده‌های زنبور عسل( 227- 225 ).

مطالعه بیشتر  بره موم چیست و چگونه تولید می شود